Buhara
Buhara’daki bu ilk sabahımızda oteldeki kahvaltımızı yaparak, tarihi MÖ 6. Yüzyıla uzanan ve Büyük İskender'in Asya seferi sırasında önemli bir ticari kent haline gelen, İslam Medeniyetine önemli katkılarda bulunan, el yapımı halıları, ipek kumaşları ve nakışlarıyla ünlü Buhara kentini gezmeye başlıyoruz. İlk durağımız, inşası yaklaşık 905 yılında tamamlan, dönemin hâkimi olan İsmail Sâmâni (Amir İsmâil bin Ahmed) tarafından babası ve ailesi için yaptırılmış ve daha sonrasında Sâmânî hanedanının aile mezarlığı olarak kullanılmış olan İsmail Samani Türbesi. Burada rehberimizin ilgili anlatımları dinledikten sonra, Buhara mimarisi açısından bölgede yaygın olmayan bir sonraki ziyaretgahımız, Kur’an-ı Kerimde de yer alan Hz. Eyüp Peygamberin değneğini yere vurarak suyun çıktığı yer olarak bilinen ve bünyesinde kutsal kaynak suyu halen çıkan Çeşme-i Eyüp Makamı’nı geziyoruz. Gezimizin ardından tekrar aracımıza geçerek 1712 yılında inşa edilen ve 20 ince işlemeli ahşap sütunlarının önündeki havuza yansımasıyla 40 sütunlu camii olarak adlandırılan Bolo Havuz Cami’ye gidiyoruz. Halen aktif olarak ibadete hizmet veren bu yapıyı ziyaret ettikten sonra dev ve görkemli yapısıyla bizleri karşılayan ve merkeze konuşlanmış Ark Kalesi ve Kompleksine gidiyoruz. Toprak üzerine yükseltilmiş yapay bir tepe üzerine kurulmuş; dış duvarları kalın kerpiç ve tuğla ile örülmüş, içerisindeki saray, yönetim binaları, harem, hazineler, askeri alanlar, resmi davet salonları gibi birçok bölümleri rehberimizin anlatımları eşliğinde geziyoruz. Efsaneye göre yapı, kahraman Siyâvuş tarafından “boğa derisinden sınır çizerek” inşa edilen bir saray formu üzerinden şekillenmiş, yaklaşık 3,9–4 hektar civarında; duvar yüksekliği 16-20 metreye kadar çıkan bu ihtişamlı yapıyı geziyoruz. Gezimizin ardından yürüyüş turumuza, 1127 yılında inşası tamamlanan yaklaşık 46 metre yüksekliğinde ve 9 metre çaptaki Kalyan Minaret (Po-i Kalan) ve Mir Arab Medresesini gezerek devam ediyoruz. Cengiz Han ile ilgili çarpıcı hikayelerini rehberimizden dinledikten sonra, geleneksel dükkanların bulunduğu, tarihteki adıyla Kuyumcular Kubbesi olarak adlandırılan Taki Zargaron’a gidiyoruz. Günümüzde altın-gümüş takılar, hediyelik eşyalar, çocuklar için yerel zanaat ürünleri satılan, sıkı pazarlıkların hala geleneksel tarzını koruduğu dükkanları gezdikten sonra 1570-71 yıllarında yapılmış, başta geleneksel şapka ve başlıkların satıldığı yer olarak bilinen ve günümüzde hediyelik eşyalar, şallar, kumaşlar ve benzeri el sanatlarını görebileceğiniz Taki Telpakfuruşon Pazarı’na gidiyoruz. Gerekli anlatımların ardından, İslam öncesinde bir Zerdüşt tapınağı (Ay Tanrısına adanmış) olmasının yanı sıra, Zerdüşt dininde kutsal ateşin ve kokunun arındırıcı sembolüyle ilişkilendirilen, rahiplerin tütsü ve parfüm hazırladığı; ayinlerde kullanılan aromatik maddelerin de satıldığı bir merkez olarak bilinen Magoki Attari Camii’nin önünde rehberimizin anlatımlarını dinliyoruz. 6.–8. yüzyıllar arasında İpek Yolu üzerinde kültürlerin ve dinlerin kesişme noktası hâline gelen bu yapı, bir dönem Budist ve Maniheist toplumların ibadethanesi olarak kullanılmış, Samaniler döneminde ise güçlü bir İslam merkezi hâline gelmiştir. Ardından, sosyal hayatı şekillendiren hanlar ve medreseler kompleksi olarak anılan, Türk ve Orta Doğu halk hikâyelerinde önemli bir yere sahip, ünü dünyaya yayılmış Nasreddin Hoca’nın heykelinin de bulunduğu Leb-i Havuz Külliyesi’ne geçiyoruz. Rehberimizin bilgilendirmelerinin ardından yönlendirmeleri eşliğinde burada öğle yemeği için serbest zaman veriyoruz. Alış-veriş yapabileceğimiz ve yerel lezzetlerin tadına bakabileceğimiz serbest zamanın bitiminde yeniden buluşuyor ve aracımızdaki yerlerimizi alarak, İnşası 1807 yılında, zengin Buharalı Türkmen tüccar Khalif Niyaz kul tarafından yapılmış bir medrese olan Çor Minör Medresesini görüyor rehberimizin anlatımlarını dinledikten sonra gezimizi tamamlayarak otelimize yerleşiyoruz. Odalarımıza yerleştikten ve dinlendikten sonra, akşam yemeği için rezervasyonlarımızın yapıldığı restoranımıza gitmek üzere otelin lobisinde rehberimizle buluşuyoruz. Keyifli bir akşam yemeğinin ardından otelimize geri dönüyoruz. Konaklama Buhara’daki otelimizde.
